Mity i fakty o glutenie: co powinieneś wiedzieć | SmoothCatering.pl

Gluten od lat jest jednym z najgorętszych tematów w świecie dietetyki. Jedni go unikają jak ognia, inni uważają, że straszenie nim to tylko chwilowa moda. Gdzie leży prawda?

Przyjrzymy się najpopularniejszym mitom i faktom na temat glutenu. Sprawdź, co jest prawdą, a co możesz włożyć między bajki.

• Zanim zaczniemy
• Mit nr 1
• Mit nr 2
• Mit nr 3
• Mit nr 4
• Mit nr 5
• Podsumowanie
  

  Zanim zaczniemy: Co to właściwie jest ten gluten?

  To mieszanka białek roślinnych (gliadyny i gluteniny), która występuje naturalnie w zbożach takich jak pszenica, żyto i jęczmień. To właśnie gluten odpowiada za to, że ciasto jest elastyczne, a bułki mają puszystą strukturę.

  A teraz przejdźmy do konkretów.

  ---

  Mit nr 1: Gluten jest szkodliwy dla każdego

  To chyba najbardziej rozpowszechniony mit. W internecie można przeczytać, że gluten to „cichy zabójca”, który u wszystkich wywołuje stany zapalne.

  Fakt: Dla większości ludzi gluten jest całkowicie bezpieczny.
  Tak, istnieją jednostki, dla których jest on trucizną, ale należą one do mniejszości.

  • Osoby z celiakią (chorobą trzewną) – to choroba autoimmunologiczna. U nich gluten niszczy kosmki jelitowe. Stanowią ok. 1% populacji.

  • Osoby z nadwrażliwością na gluten (non-celiac gluten sensitivity) – po spożyciu glutenu czują się źle, ale nie dochodzi do uszkodzenia jelit. To też stosunkowo niewielki odsetek.

  • Reszta może jeść produkty glutenowe bez obaw, o ile nie przesadza z ilością wysoko przetworzonej żywności.

  Mit nr 2: Dieta bezglutenowa pomaga schudnąć

  Wiele osób zaczyna dietę bezglutenową z myślą, że to prosty sposób na zgubienie kilogramów. W końcu „bez glutenu” często kojarzy się ze „zdrowiej”, prawda?

  Fakt: Produkty bezglutenowe często mają więcej kalorii i tłuszczu.
  Producenci, aby zrekompensować brak glutenu (który daje strukturę), muszą dodać więcej cukru, tłuszczu i sztucznych ulepszaczy, by bezglutenowe ciastko nie przypominało podeszwy. Przechodząc na dietę bezglutenową, możesz nie tylko nie schudnąć, ale wręcz przytyć. Kluczem do zdrowia jest zbilansowana dieta, a nie eliminacja glutenu.

  Mit nr 3: Owies jest bezglutenowy

  Owies sam w sobie glutenu nie zawiera. Brzmi dobrze?

  Fakt: Owies jest zwykle zanieczyszczony glutenem.
  Ponieważ owies często rośnie na tych samych polach co pszenica, a później jest transportowany i mielony w tych samych młynach, dochodzi do tzw. kontaminacji krzyżowej. Osoby z celiakią muszą szukać owsa z certyfikowanym symbolem przekreślonego kłosa, który gwarantuje, że produkt jest czysty.

  Mit nr 4: Rezygnacja z glutenu oczyści organizm z toksyn

  Modne hasła o „detoksie” i „czyszczeniu” często idą w parze z dietą bezglutenową.

  Fakt: Organizm zdrowego człowieka oczyszcza się sam (głównie dzięki wątrobie).
  Nie potrzebujemy detoksu z glutenu, tak samo jak nie potrzebujemy soku z cytryny na „oczyszczenie”. Wyeliminowanie glutenu nie sprawi, że nagle pozbędziesz się toksyn. Jeśli jednak zaczniesz unikać glutenu, prawdopodobnie przestaniesz jeść przetworzone słodycze i fast foody (zawierające pszenicę) – i to właśnie ten fakt może sprawić, że poczujesz się lepiej.

  Mit nr 5: Produkty bezglutenowe są zdrowsze

  Kuszące hasła na opakowaniach sprawiają, że sięgamy po bezglutenowe wafle, chrupki i pieczywo, myśląc, że to samo zdrowie.

  Fakt: Bezglutenowe nie znaczy automatycznie zdrowe.
  Cukierki są bezglutenowe. Cola jest bezglutenowa. To nie znaczy, że są zdrowe.

  • Warto porównać skład: zwykły chleb na zakwasie ma często krótszy i bardziej naturalny skład niż bezglutenowy chleb z długą listą stabilizatorów i skrobi modyfikowanych.

  ---

  Kto naprawdę powinien uważać na gluten?

  Na koniec warto zadać sobie pytanie: Czy ja też powinienem?

  Jeśli nie masz zdiagnozowanej celiakii, alergii lub nie czujesz wyraźnego dyskomfortu po spożyciu pizzy czy chleba – nie ma naukowych przesłanek, by eliminować gluten. Wręcz przeciwnie – produkty zbożowe są źródłem cennego błonnika i witamin z grupy B.

  Zanim podejmiesz decyzję o wykluczeniu glutenu, skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem.

Źródła tekstowe:

• Bezgluten.pl – „Gluten i dieta bezglutenowa – najważniejsze fakty i mity”
• EuroMedis – „Gluten – fakty i mity”
• Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEZ) – „Gluten – wróg czy przyjaciel?”